Karıştırıcılı – Boşaltmalı Tip Ekstraksiyon Tesisi

Karıştırıcılı – Boşaltmalı Tip Batch Ekstraksiyon Sistemi, klasik batch ekstraksiyon tesislerinden farklı olarak, proses sonunda küspenin ekstraktörden buhar basıncıyla patlatılarak değil, redüktör tahrikli karıştırıcı sistemi ile mekanik olarak boşaltılması prensibine göre geliştirilmiştir.

Özmodern Makina Mühendislik ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından geliştirilen sistem; batch ekstraksiyon prosesinin esnekliğini korurken, özellikle buhar tüketimi, küspe rutubeti, işletme güvenliği, proses kontrolü, iş gücü ve ürün tahliyesi konularında önemli işletme avantajları sağlamayı amaçlamaktadır.

Redüktör tahrikli karıştırıcı ve mekanik boşaltma yapısı sayesinde sistem; ayçiçeği, kanola, pirina, mısır türevleri ve ekstraksiyona uygun farklı yağlı hammaddelerin işlenmesine olanak sağlayacak şekilde projelendirilebilmektedir.

Sistemin Temel Farkı

Klasik patlatmalı batch ekstraksiyon sistemlerinde, hekzanla yıkama ve desolventizasyon işlemleri tamamlandıktan sonra ekstraktör içerisindeki küspe buhar basıncı kullanılarak hızlı şekilde tahliye edilir.

Karıştırıcılı – Boşaltmalı Tip sistemde ise ekstraktörün boşaltılması için buhar basıncına ihtiyaç duyulmaz. Ekstraktör içerisindeki ürün, redüktör tahrikli karıştırıcı kanatları yardımıyla boşaltma noktasına yönlendirilerek mekanik ve kontrollü şekilde tahliye edilir.

Boşaltılan küspe, tesis yerleşimine göre ekstraktör altında bulunan helezon konveyör, zincirli konveyör veya uygun bir taşıma sistemine doğrudan aktarılabilir. Böylece ürün, boşaltma sonrasında bekletilmeden ve operatör müdahalesine ihtiyaç duyulmadan küspe stok deposuna, depolama alanına veya prosesin devamındaki ilgili noktaya hızlı ve kontrollü şekilde transfer edilebilir.

Bu yapı sayesinde ekstraktörün boşaltılması ile ürünün stok alanına taşınması tek bir proses akışı içerisinde gerçekleştirilebilir. Özellikle birden fazla ekstraktörün bulunduğu tesislerde boşaltma ve taşıma operasyonlarının düzenli yürütülmesine, manuel ürün elleçlemenin azaltılmasına ve iş gücünün daha etkin kullanılmasına katkı sağlar.

Bu tasarım farklılığı yalnızca boşaltma yöntemini değil; buhar tüketimi, küspe rutubeti, proses kontrolü, işletme güvenliği, iş gücü ihtiyacı ve ürün transferini de doğrudan etkileyen bir proses avantajı oluşturur.

Öne Çıkan Özellikler

• Buhar basıncıyla patlatma yerine mekanik boşaltma
• Buhar tasarrufu
• Daha düşük küspe rutubeti
• Basınçsız ve kontrollü tahliye
• Tahliye öncesi kalıntı yağ ve hekzan kontrolü
• Gerektiğinde prosese devam edebilme
• Farklı yağlı hammaddeleri işleyebilme
• Operatör müdahalesinin azaltılması
• Küspenin konveyör sistemine doğrudan boşaltılması
• Stok sahasına hızlı ve kontrollü otomatik transfer
• Manuel ürün elleçlemenin azaltılması
• Daha az iş gücü
• Batch proses esnekliği
• Yağ kayıplarının kontrolü

Öne Çıkan İşletme Avantajları

Buhar Tasarruflu Üretim

Patlatmalı sistemlerde proses sonunda küspenin tahliyesi için ekstraktör içerisinde ilave buhar basıncı oluşturulması gerekir. Karıştırıcılı – Boşaltmalı Tip sistemde tahliye mekanik olarak gerçekleştirildiğinden, boşaltma amacıyla ekstraktörün buharla basınçlandırılması ihtiyacı ortadan kalkar. Bu durum özellikle çok sayıda batch çevriminin gerçekleştirildiği tesislerde buhar tüketiminin ve buna bağlı enerji maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağlar.

Daha Düşük Rutubetli Küspe Elde Etme İmkânı

Tahliye için ilave buhar basıncı kullanılmaması, küspeye boşaltma aşamasında taşınabilecek ilave su yükünün azaltılmasına yardımcı olur. Böylece daha düşük rutubetli küspe elde edilmesi desteklenir. Bu durum özellikle proteinli küspe üretiminde ürünün kuru madde ve protein değerlerinin gereksiz rutubet artışından etkilenmesini sınırlandırmak açısından avantaj sağlar.

Basınçsız Mekanik Tahliye ve İşletme Güvenliği

Sistemin önemli farklılıklarından biri, küspe tahliyesi için ekstraktörün buhar basıncıyla basınçlandırılmasına ihtiyaç duyulmamasıdır. Küspenin redüktör tahrikli karıştırıcı ile kontrollü olarak boşaltılması, basınçlı tahliye operasyonunu ortadan kaldırarak daha kontrollü bir işletme ve güvenli üretim yaklaşımına katkı sağlar.

Prosesin Sonucunu Kontrol Etmeden Ürünü Boşaltmak Zorunda Değilsiniz

Karıştırıcılı – Boşaltmalı sistemin en önemli avantajlarından biri batch süresinin proses sonucuna göre uzatılabilmesidir. Öngörülen yıkama ve hekzan uzaklaştırma işlemlerinin sonunda ekstraktörden numune alınarak küspenin kalıntı yağ ve kalıntı hekzan değerleri kontrol edilebilir.

Analiz sonucunda kalıntı yağın hedeflenen değerin üzerinde olduğu veya hekzanın yeterli seviyede uzaklaştırılmadığı belirlenirse, ekstraktör tekrar işletme koşullarına alınarak yıkama ve/veya desolventizasyon prosesine ihtiyaç duyulan süre kadar devam edilebilir.

Hedef değerlere ulaşıldıktan sonra mekanik boşaltma başlatılır. Bu özellik, sistemi yalnızca zamana bağlı çalışan bir batch prosesi olmaktan çıkararak ölçülen ürün sonucuna göre proses süresinin yönetilebilmesine imkân verir.

Hedef Kalıntı Yağ Değerinin Kontrolüne İmkân

Hammadde özellikleri her zaman aynı değildir. Pres çıkışı kekin yağ oranı, tane yapısı, rutubeti ve hekzanın ürün içerisindeki dağılımı değişebilir.

Sabit bir ekstraksiyon süresi her batch için aynı sonucu vermeyebilir. Karıştırıcılı sistemde gerektiğinde proses süresinin uzatılabilmesi, küspe içerisindeki kalıntı yağın hedeflenen seviyeye getirilmesi için operatöre ek proses kontrolü sağlar.

Kalıntı Hekzanın Kontrolüne İmkân

Benzer şekilde, desolventizasyon süresi sonunda üründe hedeflenen değerin üzerinde hekzan tespit edilmesi halinde ürün tahliye edilmeden önce hekzan uzaklaştırma işlemine devam edilebilir. Bu sayede yalnızca kalıntı yağ değil, küspe içerisindeki kalıntı solvent de tahliye öncesinde kontrol edilebilir.

Farklı Yağlı Hammaddeleri İşleme Esnekliği

Redüktör tahrikli karıştırıcı ve kontrollü mekanik boşaltma sistemi; ekstraktörün yalnızca tek bir ürün için kullanılmasına bağlı kalmadan ayçiçeği, kanola, pirina, mısır türevleri ve prosese uygun diğer yağlı hammaddeler için yapılandırılmasına imkân sağlar. Hammadde değiştiğinde yıkama sayısı, solvent miktarı, temas süresi ve desolventizasyon süresi gibi proses parametreleri ürün özelliklerine göre yeniden düzenlenebilir.

Küspenin Kontrollü ve Doğrudan Transferi

Ekstraksiyon ve desolventizasyon işlemleri tamamlandıktan sonra karıştırıcı sistemi devreye alınarak küspe kontrollü şekilde boşaltma ve taşıma sistemine aktarılabilir. Tahliye edilen ürün, gereksiz bekletme yapılmadan konveyör sistemleri aracılığıyla ilgili küspe stok sahasına veya sonraki prosese transfer edilebilir.

Daha Az Operatör ve İş Gücü İhtiyacı

Mekanik boşaltma, ürün transferi ve proses sıralamasının uygun otomasyon sistemiyle birlikte çalıştırılması sayesinde manuel müdahaleler azaltılabilir. Bu yapı özellikle birden fazla ekstraktörün bulunduğu tesislerde operasyonların daha düzenli yürütülmesine ve iş gücü ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlar.

Batch Sistemin Proses Esnekliği

Batch sistemin önemli avantajlarından biri, farklı hammaddelere veya değişen ürün özelliklerine göre yıkama sayısı, solvent miktarı, ekstraksiyon süresi ve desolventizasyon süresinin değiştirilebilmesidir. Karıştırıcılı – Boşaltmalı yapı bu esnekliği mekanik boşaltma ve tahliye öncesi ürün kontrolüyle birleştirerek işletmeye prosesi ürün sonucuna göre yönetebilme imkânı sağlar.

Kontrollü Yağ Kaybı ve Daha Yüksek Yağ Geri Kazanımına Katkı

Ekstraksiyon süresinin gerektiğinde uzatılabilmesi, yıkama prosesinin hammaddeye göre düzenlenebilmesi ve tahliyeden önce küspe değerlerinin kontrol edilebilmesi sayesinde küspeyle kaybedilen yağın kontrol altında tutulması ve toplam yağ geri kazanımının artırılması hedeflenir.

Bu avantaj, özellikle günlük işlenen hammadde miktarı yükseldikçe küçük kalıntı yağ farklarının dahi işletmenin toplam yağ üretimi üzerinde ekonomik değer oluşturabilmesi açısından önemlidir.